Komunikacja miejska w Wałbrzychu obchodzi rocznicę 120-lecia (ZDJĘCIA)

Artur Szałkowski
Historia komunikacji miejskiej w Wałbrzychu rozpoczęła się 120 lat temu. 12 września 1898 r. w mieście zaczęły kursować tramwaje elektryczne ze zbiorów autora
Dokładnie 120 lat temu (12 września 1898 r.) na ulice obecnego Wałbrzycha, po raz pierwszy wyjechały tramwaje elektryczne. Dla porównania, prawie 10 lat później pierwsze tramwaje elektryczne wyjechały na ulice Warszawy.

Przełom XIX i XX wieku, to okres dynamicznego rozwoju przemysłu węglowego w rejonie wałbrzyskim. W okolicznych zakładach przemysłowych zatrudniano coraz więcej robotników, pojawiła się zatem potrzeba ich transportu z miejsc zamieszkania do kopalń, koksowni i fabryk. Przemysłowcy nie chcieli, aby robotnicy tracili siły w długich marszach do pracy. Dlatego postanowili zorganizować transport. Budowę elektrycznej linii tramwajowej, pomiędzy Wałbrzychem, Świebodzicami i Świdnicą planowano już w 1895 r. Do realizacji projektu nie dopuściły władze Świdnicy, które obawiały się utraty prestiżu swojego miasta na rzecz Wałbrzycha.

Świdnickie veto wyszło Wałbrzychowi na dobre. Niewielkie dotychczas miasteczko, obejmujące teren obecnego Śródmieścia, dzięki budowie kolejnych linii tramwajowych zaczęło wchłaniać okoliczne miejscowości. Niebawem pod względem wielkości i ilości mieszkańców miało ustępować na Dolnym Śląsku tylko Wrocławiowi. Budowę elektrowni miejskiej zasilającej tramwaje oraz pierwszej linii rozpoczęto w 1896 r. Natomiast 12 września 1898 r. odbył się pierwszy oficjalny kurs tramwaju elektrycznego, pomiędzy obecnymi dzielnicami Wałbrzycha - Szczawienkiem i Sobięcinem.

Pozytywnym skutkiem uruchomienia komunikacji szynowej była również budowa ulic w pobliżu torowisk. Pierwsze linie tramwajowe przebiegały bowiem głównie polnymi drogami. Tramwaje były jedynymi pojazdami komunikacji miejskiej w Wałbrzychu do października 1944 r. Wówczas uruchomiono pierwszą linię trolejbusową w mieście. Pierwsze wałbrzyskie trolejbusy były łupem wojennym, który Niemcy zrabowali w Paryżu i Bordeaux. Po zakończeniu wojny władze Polski zapłaciły Francuzom rekompensatę i pojazdy pozostały w Wałbrzychu. W czasie wojny Niemcy przywieźli do Wałbrzycha również trolejbusy zrabowane w Mediolanie. Pojazdy te nie były jednak eksploatowane i początkowo miały trafić do Wrocławia, gdzie planowano budowę linii trolejbusowej. Inwestycja nie została jednak zrealizowana i Wałbrzych przekazał włoskie trolejbusy do Gdyni.

Wraz z końcem II wojny światowej miejski przewoźnik w Wałbrzychu poszerzył stan swojego posiadania również o autobusy i ciężarówki z demobilu, które dowoziły pasażerów do tych części miasta i okolicznych miejscowości, gdzie nie było linii tramwajowych lub trolejbusowych. Ciekawostką związaną z tym okresem jest m.in. to, że po Wałbrzychu kursowały także autobusy napędzane... gazem drzewnym tzw. holzgasem. Paliwo było produkowane z drewna w procesie zgazowania, który następował w urządzeniu o nazwie gazogenerator, zamontowanym z tyłu pojazdu. Szybko okazało się, że autobusy są najbardziej funkcjonalnym środkiem transportu w Wałbrzychu. W przeciwieństwie do komunikacji tramwajowej i trolejbusowej nie potrzebują również utrzymywania, remontów i napraw trakcji elektrycznych oraz torowisk. Ponadto w górzystym terenie Wałbrzycha często dochodziło do poważnych wypadków tramwajowych, w których były niestety ofiary śmiertelne.

We wrześniu 1966 r. zlikwidowano w Wałbrzychu komunikację tramwajową, a w czerwcu 1973 r. jej los podzieliła komunikacja trolejbusowa. W latach 80. władze Wałbrzycha przymierzały się do odtworzenia komunikacji tramwajowej. Miejskie pojazdy szynowe miały kursować pomiędzy dużymi osiedlami mieszkaniowymi na północy miasta i kopalniami oraz zakładami przemysłowymi, które funkcjonowały na jego południu. Projekt nie został zrealizowany, m.in. w związku z postawieniem na początku lat 90. w stan likwidacji kopalń i innych zakładów, do których tramwaje miały dowozić pracowników.

We wrześniu 2011 r. ogłoszono postanowienie o upadłości likwidacyjnej Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Wałbrzychu i obowiązki miejskiego przewoźnika do czasu rozstrzygnięcia przetargu na świadczenie usług przewozów pasażerskich w mieście, powierzono Miejskiemu Zakładowi Usług Komunalnych w Wałbrzychu. W grudniu 2012 r. nowym miejskim przewoźnikiem w Wałbrzychu zostało wyłonione w drodze przetargu - Śląskie Konsorcjum Autobusowe. Umowa z miastem została zawarta na okres 10 lat. ŚKA świadczy usługi przewozowe własnymi autobusami oraz pojazdami należącymi do miasta.

Obecnie pojazdy miejskiego przewoźnika kursują nie tylko po liniach komunikacyjnych w Wałbrzychu, ale również docierają do sąsiednich gmin na terenie powiatu wałbrzyskiego: Boguszowa-Gorc, Głuszycy, Jedliny-Zdroju, Mieroszowa, Starych Bogaczowic, Szczawna-Zdroju i Walimia. Natomiast od 1 kwietnia 2017 r. wybranymi kursami autobusów linii nr 15 można podróżować pomiędzy Wałbrzychem i Meziměstí w Czechach.

Kino samochodowe, czyli „autoizolacja” w czasach pandemii.

Wideo

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3